گزنفون ( مترجم : وحيد مازندرانى )
68
لشكر كشى كوروش يا بازگشت ده هزار نفر ( فارسى )
كه در امتداد فرات بود ميرسيده است . در اين محل راه باريكى بين ديوار و رودخانهء فرات واقع بوده كه بيش از بيست پا پهنا داشته . شهنشاه وقتى شنيد كوروش بر ضد او لشكر خواهد كشيد اين خندق را به قصد وسيلهء دفاعى ساخت . كوروش و لشكريانش از ميان تنگه عبور كردند ، از اينرو وارد محدودهء خندق شدند . در آن روز كوروش سيلانوس غيبگوى خود را احضار و به او سه هزار دريك مرحمت كرد زيرا كه يازده روز قبل از آن تاريخ وى در حين مراسم قربانى به كوروش اطلاع داده بود كه تا ده روز ديگر پادشاه اقدام به جنگ نخواهد كرد . كوروش گفت « اگر تا ده روز ديگر جنگ نكند لابد اصلا نخواهد كرد و هرگاه پيشگوئىات درست درآيد ده تالان ( معادل 3000 دريك پارسى ) به تو خواهم داد . » آن وجه مرحمتى از اين بابت بود زيرا كه ده روز گذشته بود و چون پادشاه جلو خندق ظاهر نشده بود و از عبور كردن لشكر كوروش هم جلوگيرى ننمود بنابراين روز آينده كوروش بىباك پيشروى خود را ادامه داد . روز سوم در گردونهء خود نشسته پيش ميرفت وعدهء معدودى نفرات با آرايشى رزمى از جلو او در حركت بودند و قسمت عمدهء لشكر بىنظم و ترتيب از عقب مىآمدهاند و اسلحهء اكثر نفرات هم بر گردونهها و يا بوسيلهء حيوانات باربر حمل ميگرديد .